Wat Postfix is
Postfix is een MTA: een Mail Transfer Agent. Het is het onderdeel dat e-mail aanneemt en verstuurt. Komt er post binnen voor uw domein, dan is Postfix de partij die op poort 25 de verbinding aanneemt, bepaalt of het bericht voor een geldig adres is en het vervolgens doorgeeft. Verstuurt iemand post via uw server, dan is Postfix degene die uitzoekt welke server de ontvanger heeft en het bericht daarheen aflevert.
Dat is het. Postfix routeert berichten. Alle andere dingen die mensen van "een mailserver" verwachten, worden door andere programma's gedaan.
Wat Postfix niet is
Dit is waar de meeste verwarring vandaan komt. Postfix is:
- geen IMAP- of POP-server. Uw mailprogramma verbindt niet met Postfix om post te lezen. Daarvoor draait er een aparte server, in de praktijk vaak Dovecot.
- geen webmail. Webmail is een los webpakket dat zelf via IMAP met Dovecot praat en via SMTP met Postfix.
- geen spamfilter. Postfix kan een bericht wel tijdens de aanname aan een filter aanbieden, maar het filteren zelf doet bijvoorbeeld Rspamd of SpamAssassin. Hetzelfde geldt voor virusscanning en voor het zetten en controleren van DKIM-handtekeningen.
Een werkende mailserver is dus altijd een stapel samenwerkende onderdelen. Wie zegt "ik heb Postfix geïnstalleerd" heeft ongeveer een derde van het werk gedaan.
Wat PostfixAdmin doet
PostfixAdmin is een webinterface om de administratie van uw mailserver te beheren: domeinen, postvakken, aliassen, wachtwoorden en quota. Die gegevens komen in een database te staan — meestal MySQL of MariaDB, soms PostgreSQL — en Postfix en Dovecot lezen diezelfde database uit met een aantal queries.
Het handige daarvan is dat u geen configuratiebestanden meer aanpast en geen herstart nodig heeft om een postvak toe te voegen. Het is in de kern een net formulier bovenop een paar tabellen.
Wat PostfixAdmin niet doet: het verstuurt geen mail, het bewaart geen berichten, het configureert Postfix of Dovecot niet, en het regelt uw DNS niet. De koppeling tussen de database en die programma's moet u zelf inrichten. PostfixAdmin gaat er simpelweg van uit dat die er al is.
De begrippen op een rij
| Begrip | Wat het betekent |
|---|---|
| MTA | Mail Transfer Agent. Neemt post aan en levert af bij een volgende server. Postfix, Exim en Sendmail zijn MTA's. |
| MDA | Mail Delivery Agent. Zet een bericht daadwerkelijk in het postvak van de gebruiker en past bijvoorbeeld filterregels toe. Dovecot vult deze rol vaak in, naast zijn IMAP-taak. |
| MUA | Mail User Agent: het programma van de gebruiker. Outlook, Thunderbird, de Mail-app op uw telefoon, webmail. |
| Relay | Post aannemen om die namens iemand anders verder te sturen. Dat mag alleen voor geauthenticeerde gebruikers of vertrouwde netwerken; een server die het voor iedereen doet is een open relay en staat binnen dagen op blocklists. |
| Virtual domain | Een domein waarvan de postvakken niet aan systeemaccounts op de server gekoppeld zijn, maar in een database staan. Zo kunt u honderden domeinen op één server hebben zonder honderden Linux-gebruikers. |
| Alias | Een adres zonder eigen postvak dat doorverwijst naar één of meer echte adressen. Geen opslag, geen wachtwoord — alleen een doorverwijzing. |
Eerlijk over zelf een mailserver draaien
Het opzetten van Postfix, Dovecot, een spamfilter en PostfixAdmin is technisch goed te doen. Er is uitstekende documentatie, de onderdelen zijn stabiel en na een paar avonden werkt het. Dat is het makkelijke deel.
Het lastige deel is operationeel, en dat houdt nooit op. U bouwt reputatie op voor uw IP-adres en die kunt u met één verkeerd geconfigureerd formulier weer kwijt zijn. U komt op blocklists en moet daar per partij afmelden. U houdt SPF, DKIM en DMARC-alignment kloppend terwijl er systemen bijkomen. En mail is een dienst waarvan mensen 24 uur per dag verwachten dat hij er is, ook wanneer u ziek bent — niet de installatie is het zware werk, maar het onderhoud.
Wie dat niet wil, besteedt e-mail uit. Wie het wél wil, doet er goed aan te beginnen met de begrippen hierboven, want de meeste problemen die op forums langskomen zijn in werkelijkheid verwarring tussen MTA en MDA, of een alias waar een postvak had moeten staan.
Wat wij hier niet doen
Wij bieden geen ondersteuning op mailservers die u zelf beheert, en wij geven geen consultancy op iemands eigen Postfix-configuratie. Dit artikel staat hier omdat het nuttig is, niet als opstap naar een aanbod. Wilt u mail juist niet zelf doen, dan kunt u bij ons terecht; wilt u het wel zelf doen, dan is dit artikel gewoon wat het is.